حکمت اسلامی

حکمت اسلامی

راهبردهای کارآمدساز دولت در فلسفه سیاسی فارابی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
چکیده
در مدیریت و ساماندهی جامعه، زمانی رسیدن به اهداف و آرمانهای جامعه امکان تحققی دارد که دولت در مدیریت خود کارآمد باشد و بتواند از امکانات، منابع و فرصتها بهره وری مفید داشته باشد. سوال آن است که در دستگاه فلسفه سیاسی فارابی برای کارآمدسازی دولت و دستیابی به اهداف چه راهبردهایی پیشبینی شده است. در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی نشان داده میشود فارابی برای کارآمدسازی دولت در رسیدن به اهداف و آرمانهای جامعه، سه راهبرد اساسی را لازم میداند: اولی، راهبرد پیشگیری و بازدارندگی جامعه و افراد آن از انحراف و از روآوردن به ظلم و بیعدالتی است. دوم، راهبرد عدالت مدنی جهت رسیدن به تعادل مدنی است و سومی، راهبرد اعتدال مدنی است تا با مدیریت مبتنی بر آنها جامعه به اهداف و آمال خود دست یابد.
نتیجه؛
-در رویکرد فلسفی-سیاسی فارابی، دولت، بازدارنده، نظارتگر و هدایتگر می‌باشد.
-اعتدالبخشی و استقرار آن، راهبرد مبنایی مدیریت کارآمد دولت فارابی در نیل به سعادت افراد جامعه است.
-استقرار اعتدال مدنی و دستیابی به اهداف و آرزوهای جامعه متوقف بر بهره گیری از دو راهبرد بازدارندگی و عدالت مدنی میباشد..
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Strategies for Effective Governance in Fārābī’s Political Philosophy

نویسنده English

morteza yousefirad
Assistant Professor and Faculty Member of Islamic Sciences and Culture Academy.
چکیده English

In the management and organization of society, the realization of social goals and ideals is possible only when the government is effective in its administration and is able to make productive use of available resources, capacities and opportunities. The main question is what strategies are provided in the framework of Fārābī’s political philosophy for enhancing the effectiveness of government and enabling it to achieve its goals. Employing a descriptive-analytical approach, this paper demonstrates that Farabi deems three fundamental strategies necessary for the effectiveness of government in achieving the goals and ideals of society. The first is a strategy of prevention and deterrence that prevents the society and its members from deviation and from engaging in oppression and injustice. The second is the strategy of civil justice to attain civil equilibrium. The third is the strategy of civil moderation so that the society, through the management based on that, can attain its goals and aspirations. The results that are derived are as follows: In Fārābī’s political-philosophical approach, the state serves as a preventive, supervisory, and guiding institution. The establishment and maintenance of moderation constitute the foundational strategy of effective governance in Fārābī’s thought for attaining the felicity of members of society. The establishment of civil moderation and the realization of society’s goals and aspirations depend upon employing two strategies: deterrence and civil justice.

کلیدواژه‌ها English

State&‌‌rsquo
s Effectiveness, Management and Organization, Deterrence, Civil Justice, Civil Moderation, Felicity
1. ابن فارس،احمد بن فارس (1404ق). معجم مقاییس اللغه. )ج 4 .( قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
2. ابن‌منظور،محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب (ج11)، چاپ سوم، بیروت: دارالفکر للطباعه و النشر و التوزیع.
3. جبارنژاد، محسن (1400). فلسفه سیاسی و کارآمدی دولت. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
4. جوهری، اسماعیل بن حماد (1410ق). الصحاح (ج5)، بیروت: دارالعلم للملایین.
5. رضاییان، علی (1379). مبانی سازمان و مدیریت. تهران: سمت.
6. صدرا، علیرضا (1402). کارآمدی نظام سیاسی و دولت جمهوری اسلامی ایران. به اهتمام رضا لک‌زایی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
7. طوسی، سید خلیل الرحمان(1393). درآمدی بر فلسفه سیاسی صدر المتالهین. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
8. فارابی، محمد بن محمد (1361). اندیشه‏هاى اهل مدینه فاضله. ترجمه و تحشیه سید جعفر سجادى، تهران: نشر کتابخانه طهورى.
9. ـــــــــــــــ (1348). احصاء العلوم. ترجمه حسین خدیوجم، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
10. ـــــــــــــــ (1394ق). السیاسة المدنیة. تحقیق فوزى مترى نجار، بیروت: کاثولیکیه.
11. ـــــــــــــــ (1403ق). تحصیل السعادة. تحقیق جعفر آل یاسین، بیروت: دارالاندلس.
12. ـــــــــــــــ (1405ق). فصول منتزعه. تحقیق فوزی متری نجار، تهران: انتشارات الزهرا.
13. ـــــــــــــــ (2001م). الملة و نصوص اخری. با مقدمه و تحقیق و تعلیق محسن مهدی. چاپ سوم. بیروت: دارالمشرق.
14. ـــــــــــــــ (1991م). آراء اهل المدینة الفاضلة. تحقیق دکتر البیر نصری نادر، بیروت : دار المشرق.
15. ـــــــــــــــ (1964م). السیاسة المدنیة. تحقیق فوزى مترى نجار، بیروت: کاثولیکیه.
16. فراهیدی، خلیل بن احمد ( ۱۴۰۹ق). کتاب العین (ج2)، چاپ دوم، قم: هجرت.
17. مک لین، ایان (1387). فرهنگ علوم سیاسی آکسفورد. ترجمه حمید احمدی، تهران: میزان.
18. مهاجرنیا، محسن (1380). دولت در اندیشه سیاسی فارابی. تهران: دانش و اندیشه معاصر.
19. ـــــــــــــــ (1380). اندیشه سیاسی فارابی. قم: بوستان کتاب قم.
20. هیوود، اندرو (1389). مقدمه نظریه سیاسی. ترجمه عبدالرحمن عالم، چاپ سوم، تهران: قومس.
21. یوسفى‏راد، مرتضى(1399). چیستی فلسفه سیاسى مشاء. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
22. ـــــــــــــــ (1394). مبانی فلسفه سیاسى مشاء. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
 

  • تاریخ دریافت 31 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 11 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 23 شهریور 1404