حکمت اسلامی

حکمت اسلامی

بازخوانی نظریه‌ وحدت شخصیه‌ وجود از گذار نقد انگاره‌ اطلاق لابشرط مقسمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکترای فلسفه و کلام، دانشگاه قم
چکیده
شناخت و معرفی مبدأ و حقیقت هستی همواره بزرگترین دغدغه‌ اندیشمندان بوده است و در این راستا تبیین‌های گوناگونی از سوی ایشان ارائه شده است؛ از جمله نگاه تباینی بین موجودات عالم و علت هستی‌بخش از منظر مشّاء و یا نگاه وحدت تشکیکی و تصویر وجود رابط برای خلق نسبت به هستی خداوند از منظر صدرا و یا نگاه وحدت شخصی به عالم و اثبات یک وجود در عالم و شأن و تجلی دانستن باقی موجودات نسبت به این هستی مطلق از منظر عارفان. در این میان دیدگاه اخیر به دو نحو بیان شده است: لابشرط قسمی و مقسمی. نگارنده در این مقاله درصدد است با بیان اشکالات منطقی و هستی‌شناسانه‌ نظریه‌ لابشرط مقسمی به رد آن پرداخته و با تحکیم و تقویم تصویر لابشرط قسمی و همین‌طور اصلاح برخی مقدمات بین دو نظریه‌ وحدت تشکیکی و وحدت شخصیه‌ وجود جمع نموده و دیدگاهی نو در این خصوص ارائه نماید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Revisiting the Theory of Personal Unity of Existence: A Critique of the “Unconditioned Divided” Conception

نویسنده English

ali ayati
PhD Student, Philosophy and Theology, University of Qom..
چکیده English

Understanding and explicating the origin and reality of existence has always been a major concern for scholars, and various explanations have been offered in this regard. These include various perspectives. In the view of Peripatetic philosophers, the created beings and the creative Cause are treated as entirely distinct. From Mullā Ṣadrā’s perspective, there is a graded unity of existence and the notion of relational existence of creation in relation to God. In the view of Islamic mystics, existence is understood as a personal unity and the existence of a single being in the world is established, with all other beings regarded as manifestations or attributes of this absolute being. The latter view has been articulated in two ways: the “Unconditioned Divisive” and the “Unconditioned Divided” approach. In this article, the author critiques the “Unconditioned Divided” theory by highlighting its logical and ontological shortcomings. By reinforcing and consolidating the “Unconditioned Divisive” perspective, as well as revising certain premises, this paper synthesizes the two theories of graded unity and personal unity of existence, offering a novel interpretation in this regard.
 

کلیدواژه‌ها English

Theoretical Mysticism
Graded Unity
Personal Unity
Unconditioned Divisive
Unconditioned Divided
Interpenetration of Existents
  1. آشتیانی، سید جلال‌الدین (1376). هستى از نظر فلسفه و عرفان.(1).قم: دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم.
  2. ــــــــــــــــ (1360). مقدمه تمهید القواعد.(ج1). تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و آموزش عالى.
  3. آملی، سید حیدر (1352). المقدمات من کتاب نص النصوص. تهران: قسمت ایران‌شناسی انستیتو ایران و فرانسه پژوهش‌های علمی در ایران.
  4. ابن‌سینا، حسین بن عبد الله (1376). الإلهیات من کتاب الشفاء (تحقیق علامه حسنزاده آملی). قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  5. ابن‌عربی، محیی‌الدین (1994م). فتوحات مکیه. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  6. خمینى1، سیدروح‌الله‌ موسوی (1376). مصباح الهدایة إلى الخلافة و الولایة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
  7. ــــــــــــــــ (1388)، ترجمه و شرح دعای سحر.تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  8. خویی، ابوالقاسم (1352)، اجودالتقریرات، (ج1). قم: مطبعة‌العرفان.
  9. زنوزی، علی بن عبد الله (1380)، بدایع الحکم، تبریز: دانشگاه تبریز.
  10. سهروردی، یحیی بن حبش (1372)، حکمةالإشراق (مجموعه مصنفات شیخ اشراق). (ج2). تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی. موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  11. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1368). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. (1،2،6). قم: مکتبة المصطفوی.
  12. ــــــــــــــــ (بی‌تا). المبدأ و المعاد. بی‌جا: بی‌نا.
  13. ــــــــــــــــ (1422ق). شرح الهدایة الاثیریة. بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
  14. ــــــــــــــــ (1360). الشواهد الربوبیة فیالمناهج السلوکیة. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  15. طباطبایی، سیدمحمدحسین (1386). نهایة الحکمة، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  16. عراقی، ضیاء‌الدین (1370ق). بدائع الافکار فی الاصول، نجف: المطبعة ‌العلمیة.
  17. فیض ‌کاشانی، محمدمحسن (1415ق)، تفسیر الصافی.تهران: مکتبة الصدر.
  18. قطب‌الدین رازی، محمد بن محمد (بی‌تا). شرح الإشارات و التنبیهات للطوسی (مع المحاکمات). بی‌جا: بی‌نا.
  19. صدرالدین قونوى، محمد بن اسحاق (1371). النصوص. تهران: مرکز نشر دانشگاهى.
  20. کبیر مدنی شیرازی، سیدعلی خان (1409ق). ریاض السالکین.(ج1). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  21. مطهری، مرتضی (1376)، شرح منظومه مبسوط‍‌ (مجموعه آثار استاد شهید مطهری). (ج10). تهران: صدرا.
  22. مظفر، محمدرضا (1375). اصول فقه.(ج1). قم: طبع اسماعیلیان.
  23. مفید، محمد بن ‌محمد (1413ق). الإختصاص. قم: الموتمر العالمى لالفیة الشیخ المفید.
  24. نبویان، سیدمحمدمهدی (1396). وحدت وجود از دیدگاه سه حکیم. قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  25. نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (1404ق). شرحی الاشارات. (ج1). قم: کتابخانه عمومی حضرت‌آیت‌الله‌العظمی ‌مرعشی‌ نجفی.
  26. ــــــــــــــــ (1407ق). تجرید الإعتقاد. تهران: مکتب الإعلام الإسلامی.
  27. یزدان‌پناه، سید یدالله (1393). مبانی و اصول عرفان نظری. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

  • تاریخ دریافت 15 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 21 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 09 آذر 1403