حکمت اسلامی

حکمت اسلامی

شیخ اشراق و خلق عالمی با عنوان مثال منفصل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
. استادیار مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی، قم، ایران
چکیده
شیخ شهاب‌الدّین سهروردی، فیلسوف قرن ششم، فلسفه پیش از خود را نقد کرد و اندیشه نو در انداخت. او حکمت اشراقی را پدید آورد که هم به لحاظ مبانی و هم به لحاظ نتایج با فلسفه سینوی تفاوت دارد. وی افزون به ایندست از نوآوری‌های کلان، ابداعات مسئله‌محورانه نیز دارد؛ از جمله آنها نفی دیدگاه مشّائی درباره خیال و متخیّله و سپس خلق عالم جدیدی با نام عالم مثال است. این عالم که تحت تعلیمات نوافلاطونی است به این هدف شکل می‌گیرد که بتواند هم از معضلات پیشآمده برای مشائیان در قلمرو صُور خیالی وارهد و هم بتواند به مسائل کلامی مطرح از جانب دین پاسخ گوید. این جستار برآن است با روش تحلیلی - تبیینی دیدگاه شیخ اشراق را مبتنی بر آثار او بررسی کند، مواضع تقابل او با مشائیان را در مسئله خیال‌شناسی مشخص سازد و نهایتاً مسئله نوپدید عالم مثال و جوانب آن را بیان نماید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Suhrawardī and the Creation of an Independent Intermediate World

نویسنده English

Ibrahim Bazargani
Assistant Professor at the Islamic Thought and Art Institute of Higher Education.
چکیده English

Shaykh Shihāb al-Dīn Suhrawardī, 6th century AH philosopher, critiqued preceding philosophy and pioneered novel ideas. He founded Illuminationism, which diverges from the Peripatetic school of Ibn Sīnā in both its foundations and conclusions. Beyond these large-scale innovations, he introduced problem-driven innovations as well. These include the rejection of the Peripatetic view of imagination, thereby positing a new realm, namely “the intermediate world” (‘Alam al-Mithāl). Grounded in Neoplatonic teachings, this realm tries to resolve dilemmas faced by the Peripatetics regarding imaginal forms and also seeks to address theological questions raised by religion. Through an analytic-explanatory method, this study examines Suhrawardī’s views based on his own works and outlines his critiques of the Peripatetics on the issue of imagination. Ultimately, it elucidates the novel issue of the intermediate world and the matters related to it.

کلیدواژه‌ها English

Intermediate World (‘Alam al-Mithāl)
Imagination
Creative Imagination
Dreams
Suspended Forms (Ṣuwar Mu‘allaqah)
  1. سهروردی، یحیی بن حبش (1380). مجموعه مصنفات شیخ اشراق (ج1، 2). چاپ چهارم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  2. شهرزوری، شمس‌الدّین محمد (1380)، شرح حکمة الاشراق. تصحیح حسین ضیائی. چاپ دوم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  3. قطب‌الدین شیرازی، محمود بن مسعود (1383)، شرح حکمة الإشراق. به اهتمام عبدلله نورانی و مهدی محقق. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

 

  • تاریخ دریافت 24 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 18 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 29 مهر 1402