حکمت اسلامی

حکمت اسلامی

بررسی انتقادی لوازم اندیشه پلورالیزم دینی در جمهوری اسلامی ایران، از منظر علامه مصباح یزدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه کلام مجتمع آموزش عالی حکمت و مطالعات ادیان، جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران.
چکیده
 «پلورالیزم» دینی و به‌تبع آن لیبرالیزم دینی و مطالبه مدارا و تسامح با صاحبان افکار گوناگون از مهم‌ترین مسائلی است که پس از انقلاب اسلامی توسط جریان روشنفکری ایران مطرح شد و کم‌کم می‌رفت تا مطالبه عمومی همگان گردد. علامه مصباح یزدی با تیزبینی و دقت‌نظر خاص، حساسیت تفکر تکثرگرایانه را تشخیص داد و با نقد ادعاهای تکثرگرایان ایرانی و آشکار ساختن انگیزه‌های شوم آنان، تا حد زیادی مانع گسترش این اندیشه و لوازمش در ایران اسلامی شد.
در این مقاله با هدف نقد و بررسی طرح پلورالیزم دینی در جمهوری اسلامی ایران و برنامه بومی‌سازی آن در ایران اسلامی به‌وسیله جریان روشنفکری و شبه‌روشنفکریِ مداراخواه، با روش تحلیلی ـ توصیفی، آثار مکتوب و شفاهی علامه مصباح یزدی را بررسی کرده‌ایم و به این نتیجه دست یافته‌ایم که وی در این مسیر پنج گام مهم را برداشته است:
ابطال نظریه تعدد قرائت‌‌ها و لوازم فاسد آن
پرده‌ برداشتن از لیبرالیزم دینی و زمینه‌سازی آن برای ترویج فرهنگ لیبرالی استعمار جهانی
نقد مداراگری غربی با استفاده از مبانی اسلام و تشیع
روشن‌ ساختن مقصود روشنفکران پلورالیست برای براندازی نطام مقدس جمهوری اسلامی
ایضاح پلورالیزم دینی به‌عنوان خطرناک‌ترین حیله برای حذف دین و نیز بزرگ‌ترین مشکل بر سر راه حضرت حجت ابن الحسن (عج الله تعالی الشریف) جهت تشکیل حکومت جهانی.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Critical Examination of the Implications of Religious Pluralism in the Islamic Republic of Iran from the Perspective of Ayatollah Mesbah Yazdi

نویسنده English

Mojtaba Afsharpour
Assistant Professor at the Department of Theology, Higher Education Complex of Wisdom and Religious Studies, Al-Mustafa International, Qom, Iran.
چکیده English

Religious pluralism, and subsequently religious liberalism, along with the demand for tolerance and acceptance of those with diverse viewpoints, emerged as one of the most significant issues raised by the Iranian intellectual movement after the Islamic Revolution. It was gradually leading towards a widespread public demand. Ayatollah Mesbah Yazdi, with his keen insight and precision, recognized the sensitivity of pluralistic thought. By critiquing the claims of Iranian pluralists and exposing their underlying motives, he significantly hindered the spread of this ideology and its implications in Islamic Iran. This article aims to critically examine the proposal of religious pluralism in the Islamic Republic of Iran and its localization by the intellectual and pseudo-intellectual movements advocating tolerance. Using an analytical-descriptive method, we have reviewed the written and oral works of Ayatollah Mesbah Yazdi and concluded that he took five crucial steps in this regard: 

Refuting the theory of multiple interpretations and its flawed implications.
Exposing religious liberalism and its role in promoting the liberal culture of global colonialism.
Critiquing Western tolerance using the principles of Islam and Shia thought.
Clarifying the intentions of pluralist intellectuals to overthrow the sacred system of the Islamic Republic.
Demonstrating religious pluralism as the most dangerous ploy to eliminate religion and the greatest obstacle to the establishment of a global government by Imam Mahdi(a).

کلیدواژه‌ها English

Religious Pluralism
Multiple Interpretations
Religious Liberalism
Tolerance
Ayatollah Mesbah Yazdi
  1. افشارپور، مجتبی (1400). رویکرد علامه مصباح یزدی1 در مواجهه با پلورالیزم دینی (همایش علامه مصباح یزدی، فیلسوف علوم اجتماعی اسلامی). قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  2. پدرام، مسعود. (1382). روشن‌فکران دینی و مدرنیته در ایران پس از انقلاب. تهران: گام نو.
  3. حر عاملی، محمدبن‌حسن (1425ق). اثبات الهداه بالنصوص و المعجزات (ج5). بیروت: اعلمی
  4. رضی، محمدبن‌حسین (1414ق). نهج البلاغه. قم: هجرت.
  5. زرشناس، شهریار (1383). نگاهی کوتاه به تاریخچه روشن‌فکری در ایران. تهران: کتاب صبح.
  6. سروش، عبدالکریم (1380). صراط‌های مستقیم. چاپ چهارم. تهران: صراط.
  7. ـــــــــــــــــ (1385). بسط تجربه نبوی. چاپ پنجم. تهران: صراط.
  8. ـــــــــــــــــ (1392). قبض و بسط تئوریک شریعت. چاپ دوازدهم. تهران: صراط.
  9. مجتهد شبستری، محمد (1381). نقدی بر قرائت رسمی از دین. چاپ دوم. تهران: طرح نو.
  10. مجلسی، محمدباقر (1403). بحار الانوار (ج52). چاپ دوم. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  11. مصباح یزدی، محمدتقی (1376/الف). استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی، کتاب نقد، 1(4). ص334-343.
  12. ــــــــــــــــــــــ (1376/ب). پلورالیزم (گفت‌وگو با استاد مصباح یزدی)، معرفت، 6 (22). ص4-9.
  13. ــــــــــــــــــــــ (1377). گفت‌گو، کتاب نقد، 3 (9). ص2-45.
  14. ــــــــــــــــــــــ (1391). پرسش‌ها و پاسخ‌ها (ج4). چاپ هشتم. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  15. ــــــــــــــــــــــ (1394/الف). پاسخ استاد به جوانان پرسش‌گر. چاپ نهم. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  16. ــــــــــــــــــــــ (1394/ب). تعدد قرائت‌ها. چاپ چهارم. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  17. ــــــــــــــــــــــ (1396/الف). نظریه حقوقی اسلام (ج2). چاپ ششم. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  18. ــــــــــــــــــــــ (1396/ب). نظریه سیاسی اسلام (ج1). چاپ هشتم. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  19. ــــــــــــــــــــــ (1382/الف). آموزش فلسفه (ج1). چاپ سوم. تهران: چاپ و نشر بین الملل.
  20. ــــــــــــــــــــــ (1382/ب). کاوش‌ها و چالش‌ها (ج1). چاپ سوم. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  21. ملکیان، مصطفی (1381). راهی به رهایی. تهران: نگاه معاصر.
  22. ـــــــــــــــ (1394). در رهگذار باد و نگهبان لاله (ج1و2). تهران: نگاه معاصر.
  23. نعمانی، محمدبن‌ابراهیم (1397). الغیبه. تهران: صدوق.

24 .یاری، علیرضا (1387). روشن‌فکری دینی و عدالت در ایران معاصر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی. قم: دانشگاه باقرالعلوم (علیه السلام)

  • تاریخ دریافت 18 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری 14 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 29 مهر 1402