حکمت اسلامی

حکمت اسلامی

تجلی عشق حقیقی در نفس ناطقه از منظر شهاب‌الدین سهروردی، با تأکید بر رساله مُونس العُشاق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو دکترای فلسفه اسلامی، واحد تهران شمال،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه فلسفه، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران، (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه فلسفه، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
شیخ شهاب‌الدین سهروردی بنیانگذار مکتب اشراقی نگاه ویژه‌ای به مقوله عشق دارد. از منظر او حکیم کسی است که هم متوغل در عقل و برهان و هم متوغل در عشق و عرفان باشد. شیخ در دو اثر خود بیش از سایر آثارش به مقوله عشق پرداخته است. در حکمت الاشراق در مبحث نور و رابطه انوار با یکدیگر عشق میان موجودات متعالی دیده می‌شود و در رساله عرفانی فلسفی حقیقةالعشق با بیان اشراقی و رمزی در ۱۲ فصل به‌طور جداگانه به مبحث عشق پرداخته است.
در این مقاله هدف آشنایی با حقیقت عشق در اندیشه شیخ، به‌ویژه از منظر مونس العشاق و چگونگی حلول عشق بر نفس بیان  شده است. در این راستا نفس باید مراحل چهارگانه که مقدمات عشق را فراهم می‌کند بشناسد (تطابق نفس با عشق، طهارت و تهذیب نفس، سعادت و لذت نفس، حکمت عبادت و نقش آن در تحصیل عشق حقیقی).
با گذر از این ضروریات، نفس به طهارت و خلوص می‌رسد. آن‌گاه عشق در نفس متجلی خواهد شد که نور نفس ناطقه دیگر خود نبیند و ترک خود کند و با نورالانوار متحد شود و در حق فانی گردد.  نحوه تجلی عشق بستگی به درصد تناسب و تجانس نفس با حقیقت عشق و ادراک انطباق عشق با کمالات نفس دارد که البته این مهم صورت نمی‌پذیرد، مگر آنکه نفس بتواند غواسق را برطرف نماید و بستری مناسب برای عشق بسازد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Manifestation of True Love in the Rational Soul: Shahāb al-Dīn Suhrawardī Perspective, with Emphasis on the Treatise "Mūnis al-‘Ushāq"

نویسندگان English

farkhondh mansoriyan 1
Saeed Lavasani 2
hossein yazdi 3
1 IslPhD Student in Islamic Philosophy, Islamic Azad University - North Tehran Branch, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Philosophy, Islamic Azad University - North Tehran Branch, Iran. (Corresponding Author)
3 Assistant Professor, Department of Philosophy, Islamic Azad University - North Tehran Branch, Iran
چکیده English

Shaykh Shahāb al-Dīn Suhrawardī, the founder of the Illuminationist school, holds a unique perspective on the concept of love. In his view, a sage (ḥakīm) is someone deeply immersed both in reason and argument, as well as in love and mysticism. Suhrawardī has addressed the topic of love more extensively in two of his works. In "Ḥikmat al-Ishrāq", love among transcendent beings can be seen in the discussion on light (Nūr) and the relationship between lights. In the philosophical and mystical treatise "Ḥaqīqat al-‘Ishq", he explores the topic of love in a symbolic and illuminationist manner across 12 separate chapters. This article aims to explore the essence of love in Suhrawardī's thought, with Emphasis on the Treatise "Mūnis al-‘Ushāq", and to explain how love manifests in the soul. In this regard, the soul must understand the four stages that are the preliminaries to love: (1) the conformity of the soul with love, (2) the purification and refinement of the soul, (3) the happiness and pleasure of the soul, and (4) the wisdom of worship and its role in attaining true love. By passing through these essential stages, the soul reaches purity and sincerity. At this point, love will manifest in the soul such that the light of the rational soul will no longer see itself, will renounce itself, and will unite with the Light of Lights, ultimately annihilating itself in the Truth. The manner in which love manifests depends on the degree of conformity and harmony of the soul with the essence of love and the understanding of the congruence of love with the soul's perfections. However, this crucial process can only occur if the soul can dispel darknesses and create a suitable foundation for love.

کلیدواژه‌ها English

Love and its Characteristics
Manifestation of Love
Cognition (Ma’rifah) of the Soul
Refinement
Worship
  1. قرآن کریم

    1. اردبیلی، عبدالغنی (1381). تقریرات فلسفی امام خمینی (3 جلد). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    2. تمیمی آمدی، عبدالواحد‌بن‌محمد (1383). غرر الحکم و درر الکلم. انتخاب احادیث و ترجمه محسن موسوی. با کنترل ترجمه و مقدمه حمید فرخیان. قم: دارالحدیث.
    3. سهروردی، یحیی‌بن‌حبش (1372). مجموعه مصنفات شرح حال سهروردی. گردآورنده نجفقلی حبییی و سید حسین نصر (ج2). تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی پژوهشگاه تهران.
    4. خالد غفاری، سید محمد (1380). فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
    5. موسوی خمینی، سید روح‌الله (1372). مصباح الهدایة الی الخلافة والولایة. تهران: مؤسسه تنظیم ونشرآثارامام خمینی.
    6. سهروردى، یحیی‌بن‌حبش (1375). مجموعه مصنفات.با تصحیح نجفقلی حبیبی و سید حسین نصر. چاپ دوم. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى.
    7. ـــــــــــــــ (1385). المشارع ‌‌و المطارحات. تهران: مجلس شورای اسلامی، کتابخانه موزه و مرکز اسناد.
    8. ـــــــــــــــ (1372). مجموعه مصنفات شیخ اشراق. تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
    9. ـــــــــــــــ (1373). مـجـمـوعـه مصـنفـات شیخ اشراق. به کوشـش هانری کربن (ج1 و2 و3). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
    10. ـــــــــــــــ (1398). حکمت الاشراق. با ترجمه و شرح دکتر سید جعفر سجادی. چاپ سیزدهم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    11. قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (1383). شرح حکمت الاشراق. به اهتمام عبدالله نورانی. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
    12. قمی، شیخ عباس (1385). مفاتیح الجنان. چاپ هشتم. دعای کمیل، «منسوب به امام علی». تهران: انتشارات نبوی.
    13. کاشانی، عزالدین محمود (1393). مصباح الهدایته. چاپ چهاردهم. با تصحیح جلال‌الدین همایی. تهران: نشر هما.
    14. مجلسی، محمدباقر (1390). بحارالانوار. تهران: نشر دارالکتب الاسلامیه.
    15. یزدان‌پناه، سید یدالله (1398).حکمت الاشراق (ج2). چاپ پنجم. قم: انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

     

  • تاریخ دریافت 14 آبان 1401
  • تاریخ بازنگری 05 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش 14 آذر 1401