Journal of Hikmat-e-Islami

Journal of Hikmat-e-Islami

Strategies for Effective Governance in Fārābī’s Political Philosophy

Document Type : Original Article

Author
morteza yousefirad
Assistant Professor and Faculty Member of Islamic Sciences and Culture Academy.
Abstract
In the management and organization of society, the realization of social goals and ideals is possible only when the government is effective in its administration and is able to make productive use of available resources, capacities and opportunities. The main question is what strategies are provided in the framework of Fārābī’s political philosophy for enhancing the effectiveness of government and enabling it to achieve its goals. Employing a descriptive-analytical approach, this paper demonstrates that Farabi deems three fundamental strategies necessary for the effectiveness of government in achieving the goals and ideals of society. The first is a strategy of prevention and deterrence that prevents the society and its members from deviation and from engaging in oppression and injustice. The second is the strategy of civil justice to attain civil equilibrium. The third is the strategy of civil moderation so that the society, through the management based on that, can attain its goals and aspirations. The results that are derived are as follows: In Fārābī’s political-philosophical approach, the state serves as a preventive, supervisory, and guiding institution. The establishment and maintenance of moderation constitute the foundational strategy of effective governance in Fārābī’s thought for attaining the felicity of members of society. The establishment of civil moderation and the realization of society’s goals and aspirations depend upon employing two strategies: deterrence and civil justice.
Keywords
State&‌‌rsquo
s Effectiveness, Management and Organization, Deterrence, Civil Justice, Civil Moderation, Felicity
Subjects
1. ابن فارس،احمد بن فارس (1404ق). معجم مقاییس اللغه. )ج 4 .( قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
2. ابن‌منظور،محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب (ج11)، چاپ سوم، بیروت: دارالفکر للطباعه و النشر و التوزیع.
3. جبارنژاد، محسن (1400). فلسفه سیاسی و کارآمدی دولت. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
4. جوهری، اسماعیل بن حماد (1410ق). الصحاح (ج5)، بیروت: دارالعلم للملایین.
5. رضاییان، علی (1379). مبانی سازمان و مدیریت. تهران: سمت.
6. صدرا، علیرضا (1402). کارآمدی نظام سیاسی و دولت جمهوری اسلامی ایران. به اهتمام رضا لک‌زایی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
7. طوسی، سید خلیل الرحمان(1393). درآمدی بر فلسفه سیاسی صدر المتالهین. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
8. فارابی، محمد بن محمد (1361). اندیشه‏هاى اهل مدینه فاضله. ترجمه و تحشیه سید جعفر سجادى، تهران: نشر کتابخانه طهورى.
9. ـــــــــــــــ (1348). احصاء العلوم. ترجمه حسین خدیوجم، تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
10. ـــــــــــــــ (1394ق). السیاسة المدنیة. تحقیق فوزى مترى نجار، بیروت: کاثولیکیه.
11. ـــــــــــــــ (1403ق). تحصیل السعادة. تحقیق جعفر آل یاسین، بیروت: دارالاندلس.
12. ـــــــــــــــ (1405ق). فصول منتزعه. تحقیق فوزی متری نجار، تهران: انتشارات الزهرا.
13. ـــــــــــــــ (2001م). الملة و نصوص اخری. با مقدمه و تحقیق و تعلیق محسن مهدی. چاپ سوم. بیروت: دارالمشرق.
14. ـــــــــــــــ (1991م). آراء اهل المدینة الفاضلة. تحقیق دکتر البیر نصری نادر، بیروت : دار المشرق.
15. ـــــــــــــــ (1964م). السیاسة المدنیة. تحقیق فوزى مترى نجار، بیروت: کاثولیکیه.
16. فراهیدی، خلیل بن احمد ( ۱۴۰۹ق). کتاب العین (ج2)، چاپ دوم، قم: هجرت.
17. مک لین، ایان (1387). فرهنگ علوم سیاسی آکسفورد. ترجمه حمید احمدی، تهران: میزان.
18. مهاجرنیا، محسن (1380). دولت در اندیشه سیاسی فارابی. تهران: دانش و اندیشه معاصر.
19. ـــــــــــــــ (1380). اندیشه سیاسی فارابی. قم: بوستان کتاب قم.
20. هیوود، اندرو (1389). مقدمه نظریه سیاسی. ترجمه عبدالرحمن عالم، چاپ سوم، تهران: قومس.
21. یوسفى‏راد، مرتضى(1399). چیستی فلسفه سیاسى مشاء. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
22. ـــــــــــــــ (1394). مبانی فلسفه سیاسى مشاء. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
 
Journal of Hikmat-e-Islami
Volume 13, Issue 50
Autumn 2026
Pages 11-27

  • Receive Date 20 April 2025
  • Revise Date 02 July 2025
  • Accept Date 14 September 2025