Journal of Hikmat-e-Islami

Journal of Hikmat-e-Islami

Worldly and Otherworldly Celestial Transmigration in Islamic Philosophy

Document Type : Original Article

Authors
YASER HOSEINPOUR 1
gholamreza fayyazi 2
1 Assistant Professor at the Department of Islamic Studies, Islamic Azad University, Mashhad Branch.
2 Professor and Faculty Member of Imam Khomeini Institute for Education and Research.
Abstract
The term transmigration (tanāsukh) has multiple meanings. "Celestial transmigration" (tanāsukh-i malakūtī) refers to the formation of the human soul in a manner that corresponds to one’s intentions, innate dispositions, and actions. It has been said that there is no religious tradition that does not accept this form of transmigration. Contrary to his predecessors, Mullā Ṣadrā - as a monist philosopher who advocates the unified composition of the soul and body - offers a unique reading of celestial transmigration, which can be considered a progressive step in conceptualizing the barzakh (intermediate realm) as mentioned in Islamic teachings. However, by affirming the existence of two distinct entities - the soul and the body - alongside the belief in the soul’s imaginal form (rūḥ-i mithālī), celestial transmigration takes on a new form. In this study, after defining the various meanings of transmigration and examining their historical background, we present a novel interpretation of celestial transmigration based on established anthropological foundations. According to our accepted viewpoint, the soul of each individual undergoes transformation in accordance with the attributes and dispositions cultivated through their voluntary actions. Thus, while humans may share outward appearances, each possesses a unique inner form that constitutes the complete essence of their personality and identity. 
 
Keywords
Celestial Transmigration (Tanāsukh-i Malakūtī)
Mullā Ṣadrā
Imaginal Soul (Rūḥ-i Mithālī)
Islamic Philosophy

  1. ـ قرآن کریم

    1. ابن‌بابویه، محمد بن علی (1378ق). عیون اخبار الرضا. تهران: جهان.
    2. بطحائی، حسن (1393). «تحلیل و بررسی تناسخ ملکوتی در فلسفه ملاصدرا». حکمت صدرایی. (3)1). ص25-37.
    3. بهایی، محمد بن حسین (1374). اربعون حدیثاً. قم: جامعه مدرسین.
    4. ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد (بی‌تا). تحقیق ما للهند (ج1). ترجمه منوچهر صدوقی‌سها. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
    5. حسن‌زاده آملی، حسن (1392). سرح العیون فی شرح العیون. قم: بوستان کتاب.
    6. ------------(1378). ممد الهمم در شرح فصوص الحکم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    7. خمینی، روح‌الله (1389). شرح چهل حدیث. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    8. ------------ (1378). شرح حدیث جنود عقل و جهل. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    9. سبحانی، جعفر(1375). منشور جاوید (ج4). قم: مؤسسه سیدالشهداء.
    10. سبزواری، هادی بن مهدی(1383). اسرارالحکم. قم: مطبوعات دینی.
    11. ـــــــــــــــ (1374). شرح مثنوی (ج3). تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    12. ـــــــــــــــ (1379). شرح المنظومه (ج5). تهران: ناب.
    13. سجادمنش، امان‌الله (1381). تجسم اعمال در آیینه آیات و روایات. پایان‌نامه کارشناسی ارشد موسسه امام خمینی.
    14. شهرستانی، محمدبن عبدالکریم (1364). الملل و النحل(ج2). تحقیق محمد بدران. قم: الشریف الرضی.
    15. شهرزوری، شمس‌الدین محمد بن محمود (1383). رسائل الشجرة الالهیة فی علوم الحقائق الربانیة. تهران: موسسه حکمت و فلسفه ایران.
    16. شیروانی، علی و شیخ‌الاسلامی، معصومه (1396). «مبانی عقلی تناسخ ملکوتی در حکمت متعالیه». آیین حکمت. (9)(31). ص63-89.
    17. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1381). کسر الاصنام الجاهلیة. تهران: بنیاد حکمت صدرا.
    18. ـــــــــــــــ (1981م). الحکمۀ المتعالیۀ فی الاسفار العقلیۀ الاربعۀ (ج3 و 4 و 8 و 9). بیروت: دار احیاء التراث.
    19. ـــــــــــــــ (1354). المبدأ و المعاد. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
    20. ـــــــــــــــ (1340). رساله سه اصل. تهران: دانشگاه علوم معقول و منقول.
    21. ـــــــــــــــ 1375). مجموعه رسائل فلسفی. تهران: حکمت.
    22. ـــــــــــــــ 1366) تفسیر القرآن الکریم (ج1، 3،6 و7). قم: بیدار.
    23. ـــــــــــــــ 1363). مفاتیح الغیب. تهران: موسسه تحقیقات فرهنگی.
    24. ـــــــــــــــ 1361). العرشیة. تهران: مولی.
    25. ـــــــــــــــ (1360الف). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. مشهد: المرکز الجامعی للنشر.
    26. ـــــــــــــــ (1360ب). اسرار الآیات. تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
    27. ـــــــــــــــ (بی‌تا). الحاشیۀ علی الهیات الشفاء. قم: بیدار.
    28. طباطبائی، محمدحسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن(ج18،4،1). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    29. ـــــــــــــــ (1391). نهایة‌الحکمة (ج2). تعلیق غلامرضا فیاضی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی:  
    30. نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (1407ق). تجرید الاعتقاد. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    31. عبودیت، عبدالرسول(1392-1394). درآمدی به نظام حکمت صدرائی(ج1 و3). قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    32. غزالی، محمد بن محمد (1382). تهافت الفلاسفة. تهران: شمس تبریزی.
    33. فیاضی، غلامرضا (1390). علم‌النفس فلسفی. تحقیق و تدوین، یوسفی، محمدتقی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    34. قیصری، داوود بن محمود (1375). شرح فصوص الحکم. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
    35. کاشف الغطاء، جعفر (1402ق). الفردوس الاعلی. قم: مکتبة فیروزآبادی.
    36. مصباح یزدی، محمدتقی و دیگران (1391). جنسیت و نفس. قم: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.
    37. نبویان، محمدمهدی (1395). جستارهایی در فلسفه اسلامی(ج1). قم: مجمع عالی حکمت اسلامی.
    38. همائی، جلال‌الدین (1385). مولوی‌نامه؛ مولوی چه میگوید؟ (ج2). تهران: هما.
    39. یوسفی، محمدتقی (1388). تناسخ از دیدگاه عقل و وحی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    40. یوسفی، محمدتقی و منصور مهدوی (1397). «نسبت نفس و مزاج در فلسفه اسلامی و فلسفه ذهن». حکمت اسلامی. (5)4). ص193-173.

  • Receive Date 31 August 2023
  • Revise Date 20 April 2024
  • Accept Date 23 June 2024