مجمع عالی حکمت اسلامی حکمت اسلامی 2423-5105 13 شماره1-پیاپی 48 بهار 1405) 2026 02 20 A Critique of the Theory of Citizens’ Joint Ownership: Based on a New Account of the Oughts of Practical Reason نقد نظریه مالکیت مشاع شهروندان؛ بر پایه تقریری نو از بایستی های عقل عملی 121 140 242171 FA محمد مهدی حاجی کاظم طهرانی طلبه سطح چهار فقه حکومت حوزه علمیه مشکات Journal Article 2024 05 11 When Mehdi Haeri Yazdi, in his book Wisdom and Government, intends to articulate the theory of citizens’ joint ownership, he grounds his argument in practical reason. Over the years, various critiques have been presented regarding his view of government and his proposal of a model based on the agency (wikālat) of the sage in contrast to both social contract theory and the doctrine of guardianship of the jurist (wilāyat al-faqīh). These critiques have largely emerged from juridical, legal, or political perspectives. This article, adopting a philosophical approach, first offers a new account of the oughts of practical reason in Haeri Yazdi’s thought. It then examines the methodological soundness of the theory of joint ownership, which is based on the application of practical reason, while remaining faithful to the author’s own principles and method. The findings indicate that although Haeri Yazdi initially provides a detailed account of the relation between “is” and “ought” and seeks to secure the foundations for reliance on practical reason, his following effort results in a certain inconsistency in the application of practical reason. Moreover, the author has based his theory on presuppositions that themselves are open to critical scrutiny. دکتر مهدی حائری آنگاه که در کتاب «حکمت و حکومت» درصدد تبیین نظریه مالکیت مشاع شهروندان برمی‏آید، بنیاد سخن را بر عقل عملی استوار می‏سازد. نقدهای مختلفی در طول این سال‏‏ها ناظر به دیدگاه او در باب حکومت و طرح‏ریزی مدلی مبتنی بر وکالت حکیم در مقابل نظریه قرارداد اجتماعی و نیز نظریه ولایت فقیه پیش کشیده شده که عمدتاً مواجهه‎ای از پایگاه فقهی، حقوقی یا سیاسی به شمار می‎آید. این مقاله که رویکردی فلسفی به مسئله دارد، نخست تقریری نو از بایستی‎های عقلی عملی در دیدگاه دکتر حائری ارائه می‎کند و سپس، اتقان روشی نظریه مالکیت مشاع را که مبتنی بر کاربست عقل عملی است، با پایبندی به مبانی و روش مؤلف مورد مداقه قرار می‏‏دهد. نتیجه پژوهش نشان می‏‎دهد مؤلف اگرچه در آغاز سخن، تبیینی تفصیلی از نسبت «استها» و «بایست‏‏ها» پیش می‏‏نهد و می‏‏کوشد تا بنیاد اتکا به عقل عملی را استوار سازد؛ در ادامه اما کوشش او چیزی جز نوعی آشفتگی در کاربست عقل عملی به بار نمی‏‏آورد. نویسنده همچنین پیش‏فرض‏هایی را مبنا قرار داده که درخور نقدند.

https://fhi.hekmateislami.com/article_242171_ba1a7337b9ec5d1b2d3967bacc9c61fc.pdf