معناداری و بی‌معنایی زندگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار و عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران

چکیده

معنا و هدف زندگی، یکی از پرسش‌های اساسی است که در طول تاریخ حیات انسان مطرح بوده است. انسان در مقابلِ بزرگ‏ترین پرسش زندگی، که همان فلسفه و هدف زندگی است، پیوسته به دنبال پاسخی منطقی و قانع‌‏کننده است. در مقام پاسخ، فیلسوفان درباره معنا و نیز هدف زندگی، تبیین و تفسیرهای گوناگونی ارائه داده‌اند. برخی از این تفسیرها مادی‌گرایانه و برخی، پنداری و خیالی است و گروهی از فلاسفه، زندگی را پوچ و بی‌معنا می‌دانند. در مقابل، دسته‏‌ای از فیلسوفان، معنای زندگی را در خداباوری و بندگی می‌جویند و تحقق آن را در مقام عمل به بندگی می‌دانند. در این مقاله برآنیم تا معنای معناداری زندگی را از نظر اسلام تبیین کنیم و مبنای تفکر پوچی را که از سوی برخی از متفکران غربی ارائه شده است، نقد و هدف‌مندی جهان و معناداری زندگی انسان را از منظر هستی‌شناسی اثبات نماییم. هدف در این تحقیق اثبات معناداری زندگی و نقد تفکر پوچی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Life as meaningful or meaningless

نویسنده [English]

  • Ahmad Muhammadi Ahmadabadi
Assistant professor and faculty member of Imam Khomeini Education and Research Institute, Qom, Iran
چکیده [English]

The question of the meaning and purpose of life has been an important topic throughout human history. Man has always been in search of a logical answer to the question of philosophy and purpose of life, being the biggest question of his life. To answer the question, philosophers have, however, put forth different interpretations of the meaning and purpose of life. Some of these interpretations are materialistic whereas others are illusionary. Some philosophers are however nihilists, rejecting thus all things as meaningless. On the other hand, some philosophers believe that it is the belief in God that gives meaning to life, the belief that is practically realized through servitude to God. The present article aims at explaining meaningful life from the Islamic point of view. It meanwhile repudiates nihilistic principles presented by some Western philosophers and proves ontologically that life has a purpose and is thus meaningful. It proves thus that life is meaningful and nihilism is false.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Life
  • meaningfulness
  • meaningful life
  • Nihilism

قرآن کریم

  1. استیس، والتر (1382). «در بی‌معنایی معنا هست». ترجمه اعظم پویا. نقد و نظر، 8(29-30)، ص108-123.
  2. جوادی آملی، عبدالله (1387). جامعه در قرآن (تفسیر موضوعی قرآن کریم). تحقیق مصطفی خلیلی. قم: مرکز نشر إسراء.
  3. سبحانی، جعفر (1382). منشورجاوید(ج4). قم: مؤسسه امام صادق.
  4. شوپنهاور، آرتور (1390). جهان همچون اراده و تصور. ترجمه رضا ولی یاری. تهران: مرکز نشر.
  5. متز، تدئوس (1382). «آثار جدید معنای زندگی». ترجمه محسن جوادی. نقد و نظر، 8 (29-30)، ص266-313.
  6. مطهری، مرتضی (بی‌تا). مجموعه آثار (ج1و13). تهران: صدرا.
  7. ملکیان، مصطفی (1382). «معنای زندگی در نظرخواهی از دانشوران». نقد و نظر، 8، ص12.