موضع فارابی در جریان ترجمه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشجوی دکتری مذاهب کلامی دانشگاه ادیان و مذاهب

چکیده

جریان ترجمه در دوران خلفای عباسی، تحولی سترگ در فرهنگ و تمدن اسلامی پدید آورد و ازاین‏‌رو، آثار و پیامدهای این جریان و واکنش‏‌های افراد مختلف از جهات متعدد قابل بررسی و تحقیق است. یکی از اثرگذاران این تحول عظیم، فارابی، شاگرد متی‌بن‌یونس، از مترجمان بیت‌الحکمه است. نقش فارابی در جریان ترجمه این‏‌گونه ارزیابی می‏‌شود که او در میان دو جریان متضادِ حامیان و مدافعان ترجمه (کسانی که دانش و فرهنگ و تمدن ترجم‌ه‏ای را به‏‌طور کامل پذیرفته بودند و کوشیدند همه معارف را با معیار متون ترجمه‏‌ای تفسیر کنند) و مخالفان و دشمنان آن (که هیچ‏‌یک از معارف و علوم ترجمه‏‌ای را نپذیرفته بودند و آن را جزء علوم گمراه‏‌کننده می‏‌د‌انستند) راه اصلاح و انصاف را در پیش گرفت و منصفانه به نقد و بررسی آن پرداخت. او از یک طرف گاه با نقد ترجمه مترجمان بیت‌الحکمه، در اصلاح فهم و ترجمه آنان همت گماشت و از سوی دیگر، برای وحدت میان دین و فلسفه کوشید و آموزه‏‌های دینی را تحلیلی فلسفی و عقلانی نمود و در تقریب آرای فیلسوفان یونانی با معارف دین اسلام تلاش و فلسفه اسلامی را پایه‏‌گذاری کرد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Farabi’s stand on Translation Movement

نویسندگان [English]

  • Dawood Ihsani
  • Sayyid Ali Bathaei
PhD. student of theological denominations of University of Religions and Denominations
چکیده [English]

Translation movement brought about an important change in Islamic culture and civilization during the Abbaside caliphate. One can put the consequences of this movement and different individuals’ reaction towards it under scrutiny. One of the influential figures of this great development is Farabi, disciple of Matta bin Yunus, a translator of Bayt al-Hikma. Farabi chose a middle path in between the two conflicting trends of the proponents of translation (who had accepted the translation based culture and civilization making attempts to interpret all things on the basis of translated texts) and the opponents of translation (who did not accept any one of the sciences brought about by translation). On the one hand, he corrected the translators’ understanding of (Greek texts) through criticizing their translations. On the other hand, he did his best to reconcile between philosophy and religion, giving philosophical analysis of religious doctrines. His endeavors ended up in establishing Islamic philosophy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • translation movement
  • Farabi
  • intellectual trends
  • Reactions