نوآوری‏‌های حکیم سبزواری در ادلۀ اتحاد عاقل و معقول

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

2 دانشجوی دکتری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

از جمله نوآوری‌های فلسفی حکیم سبزواری سخنان او در مسئله اتحاد عاقل و معقول (اتحاد عالم و معلوم) است. یکی از این نوآوری‌‌ها ادله‌‌ای است که او به ابتکار خویش برای اثبات این نظریه اقامه کرده است. این مقاله به گزارش، تحلیل و بررسیِ استدلال‌‌های وی اختصاص دارد که بر اساس مقایسۀ موجود ذهنى با موجود خارجى، تجدّدات و تبدّلات ‌اخروی، عاقل‌بودن امور مجرّد، مشاهدۀ عقول عرْضی، مشتق و مبدأ اشتقاق، مُفیض مُدرَکات‌بودنِ نفس، و یکی‌بودن وجود فى‏نفسۀ معقول و وجودش براى عاقل اقامه شده‌‌اند. این دلیل‌‌ها اگرچه خالی از اشکال‏‌هایی همچون مبتنی بودن بر مبناهای متعارض یا اختلافی نیستند، بی‌‌گمان در پیش‌برد این مسئله و تبیین بهتر نظریه اتحاد عاقل و معقول اثرگذار بوده‌‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Sabzawari’s new achievements in proving union of intellect with intelligible

نویسندگان [English]

  • Husainali Shaydan Shaed 1
  • Muhammad Hadi Tawakkuli 2
1 Assistant professor and faculty member of Seminary and University Research Center
2 PhD. student of University of Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

Among Sabzawari’s philosophical achievements are his achievements related to proving the union of the intellect with the intelligible (the knower and the known). He has presented his own arguments to prove this theory. This article studies his arguments that are based on comparing mental being with external being, the changes that occur in the next world, the intelligibility of the immaterial beings, observing latitudinal intellects, deriving and the source of deriving, soul as the giver of perceptions and the unity between the ineligible’s being in itself and its being for its knower. Though these arguments cannot avoid certain objections such as being based on contradictory foundations, they pave the ground for a better understanding of the theory of the union of the knower with the known.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sabzawari
  • the sage
  • union of the intellect with the intelligible
  • philosophical innovations
  • arguments for the union of the intellect with the intelligible