پژوهشی در شناخت ناپذیری ذات واجب‌الوجود درنظام فلسفی صدرالمتألهین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری (سطح چهار) جامعه المصطفی(ص) العالمیه و کارشناس ارشد فقه و اصول

چکیده

ضعف وجودی مدرِک و شدّت وجودی مدرَک، بزرگ‏ترین چالش در برابر امکان شناخت خداست. در نظام فلسفی صدرالمتألهین، این مسئله در دو حوزه شناخت حضوری و حصولی مطرح می‌شود. شناخت حضوری، شامل شناخت علت به معلول، شناخت شیء مجرد به ذات خود و شناخت معلول به علت می‏‌شود. دو قسم نخست از قبیل علم حضوری تفصیلی و قسم سوم از قبیل علم حضوری اجمالی است. در اندیشه صدرالمتألهین، علم حضوری موجودات به واجب تعالی از دو قسم اول نبوده، از قسم سوم است. ملاصدرا شناخت حصولی ماهوی خدا را محال و شناخت حصولی اجمالی غیرماهوی را ممکن می‏‌داند. دیدگاه صدرالمتألهین در کنار عمق و دقتش، برخی کاستی‏‌ها نیز دارد که در این نوشتار بدان پرداخته‏‌ایم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An inquiry into unknowability of divine essence in Mulla Sadra

نویسنده [English]

  • Muhammad Ali Ismaeli
PhD. Student of al-Mustafa University and M.A. in Jurisprudence
چکیده [English]

The fact that the knower is existentially weak and the known existentially strong is the greatest challenge for the possibility of knowing Allah. Mulla Sadra deals with this issue in knowledge by presence as well as in knowledge by acquisition. Knowledge by presence includes the knowledge of cause about its effect, the knowledge of an immaterial thing about itself and the knowledge of an effect about its cause. The first two types are detailed presential knowledge whereas the last is short presential knowledge. According to Sadrian thought, the presential knowledge of existents about the necessary being does not have anything to do with the first two types of presential knowledge; it is from the last type of presential knowledge instead. Mulla Sadra believes that it is impossible to know the essence of Allah through acquired knowledge, though it is possible to obtain non-essential knowledge about Him through short acquired knowledge. Despite being deep and profound, Mulla Sadra’s theory suffers from certain defects and flaws which we will touch on in this inquiry.           

کلیدواژه‌ها [English]

  • acquired knowledge
  • Presential Knowledge
  • Divine essence
  • Mulla Sadra’s philosophical system