حکمت اسلامی

حکمت اسلامی

گستره حمل حقیقه و رقیقه در مسائل فلسفی حکمت متعالیه»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری فلسفه تطبیقی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران
2 دانشیار، و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران
3 دانشیار، و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
موضوع تحقیق پیش رو  با هدف روشن سازی این مسأله شکل یافته است که گستره حمل حقیقه و رقیقه چه مسائل فلسفی از حکمت متعالیه را در بر می گیرد؟ و این حمل چگونه در آن مسائل دخیل است؟ روش جمع آوری اطلاعات، کتابخانه ای و روش پردازش آنها توصیفی، تحلیلی بوده است که ما را در یافتن جواب به پرسش مذکور یاری کرده به این نتیجه رسیده ایم که ملاصدرا مسائل مختلف معرفت شناسانه، هستی شناسانه و انسان شناسانه را با توجه به حمل حقیقه و رقیقه سامان داده است. فهم و حل مسائل فلسفی همچون نسبت علت و معلول، علم الهی، رابطه نفس و بدن، رابطه نفس و قوا و ادراکات بشری در گرو حمل حقیقه و رقیقه است که بدون کاربست آموزه حمل حقیقه و رقیقه تحلیل وتفسیری صحیح نخواهد یافت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Scope of Predication of Reality and Attenuation in the Philosophical Problems of Transcendent Philosophy

نویسندگان English

Bahman Zamanean 1
ali jafari_valani 2
mehde akhavan 3
1 PhD Graduate in Comparative Philosophy, Shahid Motahhari University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor and Faculty Member, Shahid Motahhari University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor and Faculty Member, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
چکیده English

The present study aims to clarify which philosophical problems within Transcendent Philosophy fall under the scope of predication of reality and attenuation (ḥaml al-ḥaqīqa wa al-raqīqa), and how this mode of predication plays a role in those problems. Data were collected through library research and analyzed by means of descriptive and analytical methods. This approach has enabled us to address the aforementioned question and to conclude that Mullā Ṣadrā organizes various epistemological, ontological, and anthropological issues in light of the predication of reality and attenuation. The understanding and resolution of philosophical problems such as the relation between cause and effect, divine knowledge, the soul–body relation, the relation between the soul and its faculties, and human cognition depend upon this mode of predication. Without applying the principle of predication of reality and attenuation, these issues cannot be properly analyzed or interpreted.

کلیدواژه‌ها English

Predication
Reality and Attenuation (Ḥaqīqa&‌‌‌ndash
Raqīqa)
Cause and Effect
Soul
Divine Knowledge
Human Cognition
Intellectual Subsistence
  1. ارشادینیا، محمدرضا (1392). کاربست آموزه حقیقت و رقیقت در علم النفس. فصلنامه آموزههای فلسفه اسلامی. ش 13. پاییز و زمستان.
  2. حاجی سبزواری، ملاهادی (1360). تعلیقات بر شواهد الربوبیه. مشهد: انتشارات المرکز جامعی للنشر.
  3. حاجی سبزواری، ملاهادی (1369). شرح منظومه. تهران: انتشاراتی ناب .
  4. جوادی آملی، عبدالله (1395). رحیق مختوم (ج17). قم: انتشارات اسراء.
  5. ـــــــــــــــ (1394). تحریر ایقاظ النائمین (ج1). قم: انتشارات اسراء.
  6. ـــــــــــــــ (1388). فلسفه صدرا (ج1). قم: انتشارات اسراء.
  7. ـــــــــــــــ (1388). شمس الوحی تبریزی. قم: انتشاراتی اسراء
  8. ـــــــــــــــ (1386). رحیق مختوم (ج18،2). قم: انتشارتی اسراء.
  9. گلمکانی، رامین، ایزانلو، هادی، پاداشپور، رسول (1399). بررسی تطبیقی حمل حقیقه و رقیقه از منظر ملاصدرا و ابنعربی. فصلنامه آموزههای فلسفه اسلامی. ش 27. پاییز-زمستان.
  10. زراعتپیشه، محمود (1398). بررسی حمل حقیقه و رقیقه از دیدگاه علامه طباطبائی. فصلنامه معارف منطقی. ش10، بهار و تابستان .
  11. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1383). شرح اصول کافی. تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  12. ـــــــــــــــ (1363). مفاتیح الغیب. تهران: موسسه تحقیقاتی فرهنگی.
  13. ـــــــــــــــ (1360). شواهد الربوبیة. مشهد: المرکز الجامع للنشر.
  14. ـــــــــــــــ (1360). اسرارالآیات. تهران: حکمت و فلسفه.
  15. ـــــــــــــــ (1985م) .الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة (ج9،8،6،3). بیروت: داراحیاء التراث.
  16. طباطبایی، محمد حسین(1387). مجموعه رسائل. قم: بوستان کتاب.
  17. ـــــــــــــــ (بیتا). بدایة الحکمه. قم: نشر اسلامی.
  18. فیاضی، غلامرضا (1401). جستارهای فلسفه اسلامی. قم: انتشاراتی مجمع عالی حکمت اسلامی.
  19. مطهری، مرتضی (1377). مجموعه آثار. قم: انتشاراتی صدرا.

  • تاریخ دریافت 17 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 19 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 05 اسفند 1403